• Հայերեն
  • English
  • Русский
  • ქართული
Ջավախք Մեդիա / Հայերեն մայր տարբերակ

Հուլիս 26, 2017

Պատմություն

[Tag: Պատմություն + RSS]

Արևմտահայության թվաքանակի և Արևմտյան Հայաստանի բնակչության էթնիկական կազմի հարցերը

Հուլիս 22, 2017

ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանության թանգարան–ինստիտուտի գիտաշխատող, պ.գ.թ. Ռոբերտ Թաթոյանի «Արևմտահայության թվաքանակի և Արևմտյան Հայաստանի բնակչության էթնիկական կազմի հարցերը XIX դարի 90-ական թթ. կեսերին Հայկական հարցի սրման ժամանակաշրջանում» հոդվածում («Ցեղասպանագիտական հանդես», 4 (2), Երևան, 2016, էջ 7-42) ուսումնասիրության են ենթարկվում 1890-ական թթ. կեսերին մերձավորարևելյան ճգնաժամի և Հայկական հարցի շուրջ ծավալված գործընթացների համատեքստում օսմանյան իշխանությունների, Մեծ Բրիտանիայի, […]

Կարդալ մնացածը »

Հարություն Մարության, Տայքի ճարտարապետության պատմության ուսումնասիրությունը և խորհրդային գրաքննությունը

Հուլիս 1, 2017

Լույս տեսավ պատմաբան Հարություն Մարությանի «Տայքի ճարտարապետության պատմության ուսումնասիրությունը և խորհրդային գրաքննությունը» հոդվածը (Арутюн Марутян, Исследование архитектуры Тайка и советская цензура, Harutyun Marutyan, The study of the history of Tayk’s architecture and soviet censorship): Աշխատանքում անդրադարձ է արված Մեծ Հայքի Տայք աշխարհի միջնադարյան պատմությանը, Հայաստանի առաջին հանրապետության և Երկրորդ աշխարհամարտին հաջորդող տարիներին Տայոց աշխարհի մաս […]

Կարդալ մնացածը »

Անդրադարձ Ջավախքի Կումուրդո գյուղի հայերի դժգոհության խնդրին

Հունիս 25, 2017

Կումուրդո գյուղը գտնվում է Վրաստանի Հանրապետության Սամցխե-Ջավախեթիի Ախալքալաքի ենթաշրջանում, շրջկենտրոն Ախալքալաք քաղաքից 9 կմ արևմուտք պատմական Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Ջավախք գավառում: Գյուղը հայտնի է՝ 964 թ. այստեղ կառուցված Սբ. Համբարձման եկեղեցով: Ժամանակաշրջան, երբ հզոր Բյուզանդիայի և դավանակից Վրաստանի քաղաքական գերիշխանության պայմաններում ոչ թե համայնքներով, այլ երբեմն ամբողջ գավառներով ու նույնիսկ երկրամասերով քաղկեդոնականություն էին ընդունում […]

Կարդալ մնացածը »

Ջավախքում պահվող ձեռագիր մատյանները

Հունիս 8, 2017

Նախաբան կամ անցյալի վավերագրում 1830- ական թվականներին Էրզրումի վիլայեթի Բրդոնք գյուղից տեղահանված հայերին գաղթի ճանապարհը հասցրել է Ջավախք և մինչև օրս նրանց սերունդները ապրում են իրենց պապերի հիմնած Ագանա գյուղում:  Օնես Մարգարյանի հայրը էրզրումից գաղթած ունևոր հայերից էր, որդին ծնվել էր նոր հիմնած բնակավայրում և ծնողները որոշել են տղային կրթության տալ, ինչի հետևանքով Օնեսը՝ պապիկիս […]

Կարդալ մնացածը »

Մեր մանկության Շեվարդնաձեն – մաս I «Հարսանիք եկեղեցում»

Հունիս 6, 2017

Հատկապես վերջին տարիներին իմ մշտական ուղեկիցն է այն միտքը, որ պետք է գրի առնել մեր մանկության հիշողությունները՝ մեր մեջ անթեղված բազմաթիվ դեպքեր ու դեմքեր, պատկերներ, որոնք գրի չառնելու դեպքում կանգնելու են անհետ կորչելու վտանգի առջև: Իսկ հիշողությունը մեր պատմությունն է, առանց որի առաջ գնալը պարզապես անհնար է: Իմ մանկության հիշողություններն սկզիբ են առնում 1990-ականների սկզբներից, […]

Կարդալ մնացածը »

Տերյանը՝ նորովի. բացահայտումներ և գաղտնիքներ

Մայիս 7, 2017

Մայիսի 4-ին «Ջավախքին աջակցություն» հիմնադրամի նախաձեռնությամբ «Էլիտ Պլազա» բիզնես կենտրոնում կայացավ հետաքրքիր և բազմաբովանդակ հանդիպում Վահան Տերյանի ծոռան՝ գրականագետ Գևորգ Էմին-Տերյանի հետ: Վահան Տերյանի գործունեության և ստեղծագործության մասին ընթերցողը մինչ օրս պատկերացում է ունեցել հիմք ընդունելով իրեն հասած ստեղծագործություններն ու տերյանագետների կողմից ներկայացրած կերպարը: Մինչդեռ Վահան Տերյանի՝ հայ ժողովրդի ազգ դառնալու և հայ գրականությունը գրական հայերենի […]

Կարդալ մնացածը »

«Ջավախք» հայրենակցական միության եւ «Ջավախք» բարեգործական հիմնադրամի համատեղ հայտարարությունը

Մարտ 16, 2017

Տարիներ առաջ «Ջավախք» հայրենակցական բարեգործական հասարակական կազմակերպությունը հարց էր բարձրացրել ՀՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտի առջև հայոց պատմության Ջավախքին առնչվող հատվածը պատշաճ ձևով և չափով ներկայացնելու համար: Քանզի այն գրեթե լուսաբանված չէր, որից էապես տուժում էր հայ ժողովրդի մի ստվար հատվածի պատմական կենսագրությունը: Ջավախքի պատմության ուսումնասիրությունը ոչ միայն կարևոր է զուտ պատմագիտության տեսանկյունից, այլև խիստ անհրաժեշտ […]

Կարդալ մնացածը »

Շողան մամը

Մարտ 5, 2017

Չնայած այն հանգամանքին, որ Ջավախքի Ղադո գյուղի գերեզմանոցում նրա հիշատակը հավերժացնող տապանաքար կամ որևէ այլ հուշաքար չկա, այդուհանդերձ, տարեց և միջին սերնդից դժվար է գտնել մեկին, ով չի հիշում Շողան մամին ու նրա հետ կատարվածը: Շողան մամը տարբերվել է գյուղի մյուս կանանցից թե՛ իր նիստ ու կացով, թե՛ իր ծեսերով ու սովորույթներով, թե՛ իր ունեցած […]

Կարդալ մնացածը »

Գրիգոր Վանցյան եւ Հովհաննես Թումանյան (անտիպ նամակներ)

Փետրվար 21, 2017

Հայ մեծ բանաստեղծ Հովհ. Թումանյանի և լեզվաբան, հայագետ և մանկավարժ Գրիգոր Վանցյանի (1870, Ախալքալաքի գավառ, գ. Բեժանո – 1908, Թիֆլիս) փոխհարաբերություններն սկզբնավորվել են 1880-ական թթ. կեսերին, երբ Գրիգորը մանուկ հասակում մի կարճ շրջան սովորելով գյուղի Սբ. Մինաս եկեղեցուն կից գործող ծխական դպրոցում, հարազատների ջանքերով 1885 թ. աշնանն ընդունվում է Ներսիսյան դպրոցի 2–րդ դասարան (այնտեղ սովորել […]

Կարդալ մնացածը »

ԱԽԱԼՑԽԱՅՈՒՄ ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է ՎԱՐԴԳԵՍ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑԻ ՏՈՒՆԸ

Հունվար 19, 2017

Ախալցխայում վաճառվում է հայ մեծանուն նկարիչ Վարդգես Սուրենյանցի տունը: Տան սեփականատիրոջ խոսքերով Վարդգես Սուրենյանցի տունը ներկայումս պահպանել է իր նախկին տեսքը եւ նա դիտմամբ այն չի վերանորոգել ժամանակակից ձեւով, քանզի ինքը դեռ մտածում է, որ կգտնվեն մարդիկ, ովքեր կցանկանան գնել Վարդգես Սուրենյանցի տունը եւ կվերածեն այն թանգարանի: Վարդգես Սուրենյանցի տունը ունի հինգ միջին չափերի սենյակներ […]

Կարդալ մնացածը »

Հրատարակվել է Վ. Տերյանի ավագ եղբայր Ջավախեցու երկերի ժողովածուն

Դեկտեմբեր 30, 2016

Վահե Սարգսյան. «Կյանքիս լավագույն գործերից մեկը…» «Ջավախեցին ոգի էր, լույս, ճշմարտության փարոս, ըմբոստություն, գաղափար, պայքար…» Օրերս հրապարակեցինք հայ անվանի գյուղագիր, ուսուցիչ, հասարակական գործիչ, հրապարակախոս ու բանաստեղծ Ջավախեցու (Ղազարոս Տեր-Գրիգորյան) երկերի ժողովածուն: Ստվարածավալ (868 էջ) այս ժողովածուում տեղ են գտել Ջավախեցու կողմից տարբեր տարիներին գրված և զանազան տեղերում տպագրված գործերը՝ պատմվածքներ, իրապատումներ, հուշագրություններ, հրապարակախոսական ակնարկներ, հեռագրեր, […]

Կարդալ մնացածը »

Ջավախք, մարդիկ, տարիներ… ՄԱՍ 3. «Երկիր Զաբախա»

Նոյեմբեր 11, 2016

Ընդունեք 72-րդ ռադիոհաղորդումը և իմ հրաժեշտի խոսքերը Սիրելի՛ հայրենակիցներ, 72-րդ և վերջին անգամ թույլ տվեք ներկայացնել մեր պատրաստած «Ջավախք, մարդիկ, տարիներ … ՄԱՍ 3» խորագրով ռադիոհաղորդումը: Վերջին անգամ՝ իմ մասնակցությամբ, քանի որ ես, 2016 թ. նոյեմբերի 1-ից խզելով «Ջավախքին աջակցություն» հիմնադրամի հետ իմ աշխատանքային կապերը (պատճառների մասին կգրեմ իմ հուշերում), այլևս չեմ պատրաստելու հաղորդումներ: Հիշեցնեմ, […]

Կարդալ մնացածը »

ՎԱՐՁԻԱՅՈՒՄ ՀՐԴԵՀԻ ՊԱՏՃԱՌՈՎ ՎՆԱՍՎԵԼ ԵՆ ԵԿԵՂԵՑՈՒ 12-ՐԴ ԴԱՐԻ ՈՐՄՆԱՆԿԱՐՆԵՐԸ

Նոյեմբեր 2, 2016

Վարձիայի վանական համալիրում գտնվող Աստվածամոր անվան եկեղեցին ներկա դրությամբ փակ է հաճախորդների համար: Այնտեղ տեղի ունեցած հրդեհի պատճառով մասնագետները ուսումնասիրում են վնասված որմնանկարները, որից հետո կորոշեն թե ինչ ձեւով կմաքրեն դրանք: Հրդեհը Աստվածամոր տաճարում տեղի է ունեցել նոյեմբերի 1-ի ուշ գիշերին: Մեծ հավանականություն կա, որ կրակը բռնկվել է վառված մոմից: Մեկ ժամվա ընթացքում կրակը տարածվել […]

Կարդալ մնացածը »

Վերահրատարակվեց աշուղ Թիֆիլիի կենսագրությունը եւ ստեղծագործությունները ներկայացնող գիրքը

Նոյեմբեր 2, 2016

Աշուղ Թիֆիլին՝ Եղո Մանուկյանը Ջավախքի եւ ընդհանրապես հայ աշուղական արվեստի կարեւոր դեմքերից է, որի մասին ցայսօր դժբախտաբար քիչ է գրվել ու հրապարակվել: Նա հայտնի է նաեւ իր աշակերտներց մեկով՝ մեծահամբավ աշուղ Հավասու շներհիվ: Թիֆիլիի մասին հրապարակված ամենամեծ գործը 1982 թ. Թիֆլիսի Մերանի հրատարակչության լույս ընծայած «Աշուղ Թիֆիլի» ոչ մեծ գիրքն է: Գրքի հրատարակումը հայ մշակույթի […]

Կարդալ մնացածը »

Ջավախք, մարդիկ, տարիներ… ՄԱՍ 2. «Երկիր Զաբախա»

Հոկտեմբեր 29, 2016

1986 թվական. Ջավախք, մարդիկ, իրադարձություններ, հիշատակելու արժանի գործեր, հուշեր… Տարին Ջավախքի և, մասնավորապես, Ախալքալաքի շրջանի համար հարուստ էր և՛ ձեռքբերումներով (գրանցվեցին տնտեսական մեծ նվաճումներ), և՛ տխուր հիշողություններով (Ախալքաալքի շրջանում տեղի ունեցած երկրաշարժը մեծապես վնասեց բազմաթիվ գյուղերի բնակֆոնդը, եղան մարդկային զոհեր): Ախալքալաքի շրջանն իր դեմքերով և կարևորագույն իրադարձություններով ներկայացնում է մեր զրուցակիցը` 1983-1987 թթ. Վրաստանի Կոմունիստական կուսակցության […]

Կարդալ մնացածը »




Ջավախքի լրահոս


Համահայկական ուսանողական ռազմական բանակումին մասնակցեցին նաև ջավախքցի ուսանողները

Հուլիս 24, 2017

7 օր շարունակ՝ հուլիսի 12-18-ը, Արցախի Հադրութի շրջանի Տող գյուղում համախմբվել էին ՀՀ տարբեր բուհերի, ինչպես նաև Ջավախքի և Արցախի ուսանողները՝ մասնակցելու արդեն չորրորդ անգամ կազմակերպվող Համահայկական ուսանողական ռազմական բանակումին։ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պաշտպանության բանակի 9-ը պաշտպանական շրջանները խորհրդանշող ջոկատների միջև մրցակցային սկզբունքով անցկացվեցին ռազմագիտական գործնական պարապմունքներ՝ կրակային, մարտավարական, ֆիզիկական, ինչպես նաև ինտելեկտուալ, մարզական, մշակութային […]

Կարդալ մնացածը »

Արևմտահայության թվաքանակի և Արևմտյան Հայաստանի բնակչության էթնիկական կազմի հարցերը

Հուլիս 22, 2017

ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանության թանգարան–ինստիտուտի գիտաշխատող, պ.գ.թ. Ռոբերտ Թաթոյանի «Արևմտահայության թվաքանակի և Արևմտյան Հայաստանի բնակչության էթնիկական կազմի հարցերը XIX դարի 90-ական թթ. կեսերին Հայկական հարցի սրման ժամանակաշրջանում» հոդվածում («Ցեղասպանագիտական հանդես», 4 (2), Երևան, 2016, էջ 7-42) ուսումնասիրության են ենթարկվում 1890-ական թթ. կեսերին մերձավորարևելյան ճգնաժամի և Հայկական հարցի շուրջ ծավալված գործընթացների համատեքստում օսմանյան իշխանությունների, Մեծ Բրիտանիայի, […]

Կարդալ մնացածը »

Բաքու-Թբիլիսի-Կարսը բախվեց հայկական խնդրի՞

Հուլիս 21, 2017

Թուրքիայի տարածքում Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու հատվածը նախատեսվում է ավարտել 2017 թվականի վերջին, հայտարարել է Թուրքիայի մաքսային եւ առեւտրի նախարար Բյուլենտ Թյուֆենկջին Ադրբեջան-Վրաստան-Թուրքիա եռակողմ հանդիպմանը: Նրա խոսքով, նախկինում կային որոշակի խնդիրներ նախագիծն իրականացնելու հարցում, բայց դրանք արդեն վերացված են, եւ աշխատանքները ընթանում են արագացված ռեժիմով: Ինչպես ավելացրել է թուրք նախարարը՝ շինարարությունն ավարտված է 85 տոկոսով: Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու […]

Կարդալ մնացածը »

Մոխե գյուղում մեկնարկեց մզկիթի շինարարությունը

Հուլիս 21, 2017

Ադիգենի մրջանի Մոխե գյուղում մեկնարկեց մզկիթի շինարարությունը, որը ղեկավարվում է մուֆտիի գլխավորությամբ:  Մեկ շաբաթ առաջ  Օթառ Միքելաձեի բակում ավարտվեց մզկիթի հիմքի պատրաստությունը: «Էքսկավատորի  խնդիր ունեինք, դրա համար էլ մի քանի օր դադարեցրինք աշխատանքները: Կբերեն շինարարական նյութերը և կշարունակենք աշխատանքը»,-ասում է Օթառ Միքելաձեն: Արևելյան Վրաստանի Մուֆտի Բեգլար Քամաշիձեյի խոսքերով շինարարությունը իր վրա վերցրել է մուֆտիների վարչությունը […]

Կարդալ մնացածը »

Լեզուն մեր ինքնության պահպանման վերջին սահմանագիծն է

Հուլիս 21, 2017

Ռուսաստանի Դաշնությունում հուլիսի 14-ին ընդունվել է օրենք, որի մեջ կա մի մի տարօրինակ կետ, ըստ որի՝ Եվրասիական տնտեսական միության անդամ այն պետությունների քաղաքացիները, որտեղ ռուսերենը համարվում է պետական լեզու ունեն թույլտվություն Ռուսաստանի տարածքում վարորդ աշխատել իրենց երկրի ազգային վարորդական իրավունքների հիման վրա։ Հետեւաբար Հայաստանի քաղաքացիները, չնայած նրան, որ ԵԱՏՄ անդամ պետությունների քաղաքացիներ են, չունեն իրավունք […]

Կարդալ մնացածը »

Ջավախքի լրահոս »

Ջավախքի օրացույց

Jan
1
Երկ
2018
all-day Ամանոր
Ամանոր
Jan 1 all-day
Ամանոր
Շնորհավոր ձեր նոր տարին, տղաք ջան: Թող գալիք տարին հաջողություն եւ երջանկություն բերի բոլորիս: Բոլորիդ մաղթում ենք տոնական հիանալի օրեր եւ նոր ձեռքբերումներ նոր տարում:
Jan
6
Շաբ
2018
all-day Սուրբ Ծնունդ
Սուրբ Ծնունդ
Jan 6 all-day
Սուրբ Ծնունդ
Քրիստոս ծնավ և հայտնեցավ, մեզ և ձեզ մեծ ավետիս Այսօր, հունվարի 6-ին Հայ Առաքելական Եկեղեցին նշում է Հիսուս Քրիստոսի Ծննդյան ու Աստվածահայտնության տոնը, որը Հիսուսի ծննդյան և մկրտության հիշատակումն է: Առավոտյան, մատուցվում է Սբ. Պատարագ,[...]
Apr
24
Երք
2018
all-day Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը
Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը
Apr 24 all-day
Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը
Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 24-ին (1915-ի այդ օրը թուրքական իշխանությունները Կ. Պոլսում ձերբակալել և աքսորել են հայ մտավորականների առաջիմ մեծ խումբը)։ Ծիծեռնակաբերդի բարձունքում Մեծ Եղեռնի զոհերի հուշահամալիրի կառուցումից հետո,[...]
May
26
Շաբ
2018
all-day Վրաստանի անկախության տոնը
Վրաստանի անկախության տոնը
May 26 all-day
Վրաստանի անկախության տոնը
Վրաստանը մայիսի 26-ին նշում է անկախության օրը: 1918 թ. մայիսի 26-ին Վրաց ազգային խորհուրդը Թիֆլիսում հռչակեց Վրացական Դեմոկրատական Հանրապետության ստեղծումը: Հանդիսավոր միջոցառումներ տեղի կունենան Թբիլիսիում եւ երկրի 25 քաղաքներում: Երկրի ղեկավարությունը հատուկ ուղերձով կշնորհավորի ժողովրդին:Թբիլիսում[...]
May
28
Երկ
2018
all-day Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ...
Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ...
May 28 all-day
Հայաստանի Առաջին Հանրապետության տոնը
Հայաստանի առաջին հանրապետությունը հռչակվել է 1918 թ-ի մայիսի 28-ին և գոյատևել մինչև 1920 թ-ի դեկտեմբերի 2-ը: ՀՀ տարածքը հռչակման պահին 12 հզ. կմ2 էր, բնակչությունը՝ 700 հզ., 1919 թ-ին՝ համապատասխանաբար՝ 60 հզ., 961,7 հզ. կմ2,[...]
Jan
1
Երք
2019
all-day Ամանոր
Ամանոր
Jan 1 all-day
Ամանոր
Շնորհավոր ձեր նոր տարին, տղաք ջան: Թող գալիք տարին հաջողություն եւ երջանկություն բերի բոլորիս: Բոլորիդ մաղթում ենք տոնական հիանալի օրեր եւ նոր ձեռքբերումներ նոր տարում:
Jan
6
Կիր
2019
all-day Սուրբ Ծնունդ
Սուրբ Ծնունդ
Jan 6 all-day
Սուրբ Ծնունդ
Քրիստոս ծնավ և հայտնեցավ, մեզ և ձեզ մեծ ավետիս Այսօր, հունվարի 6-ին Հայ Առաքելական Եկեղեցին նշում է Հիսուս Քրիստոսի Ծննդյան ու Աստվածահայտնության տոնը, որը Հիսուսի ծննդյան և մկրտության հիշատակումն է: Առավոտյան, մատուցվում է Սբ. Պատարագ,[...]
Apr
24
Չոր
2019
all-day Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը
Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը
Apr 24 all-day
Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը
Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 24-ին (1915-ի այդ օրը թուրքական իշխանությունները Կ. Պոլսում ձերբակալել և աքսորել են հայ մտավորականների առաջիմ մեծ խումբը)։ Ծիծեռնակաբերդի բարձունքում Մեծ Եղեռնի զոհերի հուշահամալիրի կառուցումից հետո,[...]
May
26
Կիր
2019
all-day Վրաստանի անկախության տոնը
Վրաստանի անկախության տոնը
May 26 all-day
Վրաստանի անկախության տոնը
Վրաստանը մայիսի 26-ին նշում է անկախության օրը: 1918 թ. մայիսի 26-ին Վրաց ազգային խորհուրդը Թիֆլիսում հռչակեց Վրացական Դեմոկրատական Հանրապետության ստեղծումը: Հանդիսավոր միջոցառումներ տեղի կունենան Թբիլիսիում եւ երկրի 25 քաղաքներում: Երկրի ղեկավարությունը հատուկ ուղերձով կշնորհավորի ժողովրդին:Թբիլիսում[...]
May
28
Երք
2019
all-day Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ...
Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ...
May 28 all-day
Հայաստանի Առաջին Հանրապետության տոնը
Հայաստանի առաջին հանրապետությունը հռչակվել է 1918 թ-ի մայիսի 28-ին և գոյատևել մինչև 1920 թ-ի դեկտեմբերի 2-ը: ՀՀ տարածքը հռչակման պահին 12 հզ. կմ2 էր, բնակչությունը՝ 700 հզ., 1919 թ-ին՝ համապատասխանաբար՝ 60 հզ., 961,7 հզ. կմ2,[...]

Պիտակներ